DEĞİŞKEN(Variable) NEDİR?

Değişken Nedir?

    Değişken terimi/kavramı aslına bakılırsa akademik olarak matematikte eşitsizlik denklemleriyle ve fonksiyonlarla hayatımızı resmi girişini yapmıştır. Yani geriye dönüp baktığımızda programlama dilleri varolmadan da “değişken” kavramının çoktandır varolduğunu görüyoruz.  Bu sebepten ötürü, eminim ki çoğunuz daha önceden “değişken” kelimesini herhangi bir programa dili öğrenmek istemenizden önce de duymuştur. Şu anda ortaokul müfredatı neleri kapsıyor tam olarak bilmiyorum ama en kötü ihtimalle lise mezunu bir bireyin “değişken” kelimesini düzinelerce kez duyduğunu tahmin ediyorum. Yine de burada değişkeni tekrar hep beraber hatırlayacağız. Değişken Nedir?

    Değişken bizim matematik denklemlerimizdeki x’tir, y’dir, z’dir hatta α’dır, β’dır, γ’dır. Ali’nin bakkala giderken cebindeki x TL, boş bir havuzu dolduran y adet musluk ve duvarı yapan  α adet işçi bir değişkendir. Üçgenin yüksekliği “h”, çemberle teğet arasında kalan β derecesi, A şehrinden B şehrine gidilirken geçen zamanı gösteren “t”‘de birer değişkendir. Eminim bu örneklerden bazıları size tanıdık geliyordur. Ve eğer değişkene örnek türetmek istersek, onlarcasını çok kısa sürede tanımlayabiliriz. Değişken Nedir?

    Elimizde bir değer olabilir veya bir şeyin değerini hiç bilmiyor olabiliriz. Hiç farketmez. Bu durumda o değerin yerine o değeri geçici olarak taşıyacak bir şeye ihtiyaç duyarız. İşte bu noktada kullandığımız şeye değişken denir. Dikkat edilmesi gereken husus şudur, değişkenin kendisi değişmez, aldığı değer değişir. Kullanıldığı yer değişir de diyebiliriz. Yıllarca 1. ve 2. dereceden denklemler çözdük, fonksiyonlar tanımladık. Büyük bir çoğunda değişken X’ti ama aldığı değerler hep farklıydı. Kimi zaman bir tam sayı, kimi zaman da bir açı değerini aldı. X, bir problemde üçgenin alanıyken, bir sonraki problemde en geniş açı, bir sonrakinde ise kenar uzunluğuydu. Değişkenler, biz onlar için nasıl bir değer biçiyorsak yazdığımız kodlarda o değerleri taşıyacak ve ihtiyacımız olduğu zaman hemen kullanabileceğimiz bir araçtır. Okeyde ki okey taşı gibi düşünebilirsiniz. Aynı bizim de her yazacağımız kodda önceden değişkenin değerini belirledğimiz gibi okeyde de okey taşının değeri her el değişir. Değişken Nedir?

    f(x)=2X2+4X+1 fonksiyonunu inceleyelim. Burada gördüğünüz değişkenimiz X’tir. “2X2+4X+1″ ise “y” ‘dir. X değişkenine farklı bi değer verdiğimiz zaman, x,y düzleminde farklı bir y noktasına tekabül edecektir. Burada y bağımlı değişkendir. Yani sonuç. X ise bağımsız değişken. 

Çemberin denklemini ele alalım. X2+Y2=r2

Burada r dairenin yarı çapıdır.Biz r’ye bir değer atadığımız anda bir daire elde etmiş olacağız. Ve her farklı değer için de farklı bir dairemiz olacak. 

    Yine farklı bir bakış açısı ile değişkenleri tanımlamaya çalışalım. Ancak şunu aklımızdan çıkartmayalım. Değişkenleri biz tanımlarız. VBA Macroda değişkenleri tanımlarken hem o değişkene bir isim veririz hem de değişkenin hangi tür veriyi tutabileceğini önceden belirtiriz. 

        Dim X As Integer    =>    Burada X i bir tam sayı değeri tutabilecek bir değişken olarak tanımlıyoruz

        Dim Y As String       =>    Burada Y i harflerden oluşan(kelime vs.) bir dizi tutabilen bir değişken olarak tanımlıyoruz.   

        Dim Z As Date         =>    Burada Z i bir tarih verisini tutabilecek bir değişken olarak tanımlıyoruz.

Artık X değişkeni sadece tam sayı, Y değişkeni sadece harfler dizisi, Z değişkeni ise sadece tarih değerler alabilirler. Bu arada eğer x,y,z üçlüsünden yeteri kadar bıktıysanız kendinize göre istediğiniz karakterlele(numara ve %,/,+ gibi karakterlele ile başlayamaz) kendinize ne olduğunu hatırlatacak bir değişken ismi oluşturabilirisiniz. Çok basit bir örnek verirsek evdeki faturalara ait bir liste yapıyorsunuz ve excelin size her ay faturalarınızın ödeme tarihinden 2 gün önce e-posta yollamasını istiyorsunuz. Bu durumda X yerine SiraNo, Y yerine Faturanın Cinsi, Z yerine de son ödeme tarihi yazabilirsiniz. Hem X, Y, Z den kurtulmuş olursunuz hem de değişkenleriniz size her zaman ne olduklarını çok net bir şekilde anlatırlar. Değişken Nedir?

   Yukarıdaki değişken tanımlama (Variable Decleration) olayını gelin, biraz daha basitleştirelim. Hepimiz çocukların önünde  üzerinde yıldız, daire, kare, dikdörtgen gibi şekiller olan kutular görmüşüzdür. Burada amaç çocukların, önlerinde durmakta olan farklı şekillerdeki prizmaları kutular üzerindeki aynı şekilde deliklerden geçirerek geride hiç prizma kalmayacak şekilde oyunu bitirmeleridir. Şimdi kutuları bizim tasarladığımızı düşünelim ve üzerlerinde de tek çeşit geometrik delik yapmış olalım. İşte o kutu değişken, kutunun üzerindeki deliğin geometrik şekli hagi tip veri depolayabileceği ve prizma ise aynı şekilde depolamak istediğimiz veri tipidir. Yanda yer alan şekil doğrultusunda yıldız prizması sadece tam sayı, kare harfler dizisi ve üçgen ise tarih verisi depolayabilir.

     VBA Macronun başlarından itibaren değişken tanımlama kavramının kullanımına başlayacağız. O zaman zaten siz de bir iki yanlış denemeden sonra farkedeceksiniz ki istesek de tipini belirlediğimiz bir değişkene farklı bir tipte veri atayamıyoruz. Daha doğrusu başlarda atayacaksınız ancak kodu çalıştırmak istediğiniz anda size VBA Editor, hatalı bir kod yazdığınıza dair bir uyarı penceresi açacaktır.

    Değişken olarak herşeyi tanımlayabilirsiniz. Örneğin excelinizi kaydetmek için farklı dosyalar oluşturdunuz. Bazı koşullara göre excel farklı dosyalara kayıt edilecek. Burada gördüğünüz gibi dosya yolu tam olarak bir değişkendir. Kısaca tam ihtiyacımız olan şey. Farklı dosya yollarını farklı isimlerle kaydedersiniz ve koşul yardımıyla kodunuz excelinizi koşullanma neticesinde farklı dosyalara kaydedecektir. Değişken Nedir?

    Bazı noktalarda dosya yolu gibi uzun ifadeleri de sadece kodun başında değişkene atamak, sadece teknik olarak değil sonradan değiştirmek açısından da çok rahattır. Aynı adresi kod içerisine birden fazla yerde yazdığımızı varsayalım. Eğer sonradan bu adres değişecekse gidip o adres satırlarını bulmalı ve tek tek bütün dosya yollarını güncellemeliyiz. Ancak kodun başında bir değişken o adresi atarsak ve kod içerisinde de tam dosya yolu yerine sadece “AdresGelenUrunler” gibi değişkenimizi yazmışsak o zaman herhangi bir adres değişikliğinde yapmamız gereken sadece kodun başındaki değişkene tanımladığımız dosya yolunda değişiklik yapmaktır. Bu sayede özellikle uzun kodlarda inanılmaz bir rahatlık yaşarız.

Dünya Çapında Araştırmacılara Ait Çalışmaları Okumak İsterseniz https://www.researchgate.net/profile/Ender_Dagdelen adresini Ziyaret Edebilirsiniz. Ana Sayfaya Dönmek İsterseniz De Aşağıdaki Tuşu Tıklayınız.

Herkese İyi Çalışmalar…

Soru ve Önerileriniz İçin;

[email protected]